みんなの日本語 II — 第49課: Kính ngữ - Tôn kính ngữ · Han-nichi
Ngữ pháp みんなの日本語 II, 第49課: Kính ngữ - Tôn kính ngữ. Cấu trúc, cách dùng và ví dụ.
お〜になる
Làm... (kính ngữ); cách nói tôn kính hành động của người khác
お + Vます語幹 + になります / ご + 漢語系Vます語幹 + になります
「お〜になります」 là một mẫu kính ngữ thuộc 「尊敬語」, dùng để nâng hành động của người được nói đến, chẳng hạn khách hàng, giáo viên, cấp trên hoặc người lớn tuổi. Cách tạo cơ bản là lấy động từ thể ます, bỏ 「ます」 rồi đặt vào 「お〜になります」, như 「読みます→お読みになります」「帰ります→お帰りになります」. Với một số động từ gốc Hán có 「します」, có thể dùng 「ご〜になります」 như 「利用します→ご利用になります」. Tuy nhiên, không phải động từ nào cũng dùng được mẫu này. Những động từ đã có dạng kính ngữ đặc biệt như 「行く・来る・いる→いらっしゃる」「見る→ご覧になる」「食べる・飲む→召し上がる」 thường ưu tiên dùng dạng đặc biệt. Ngoài ra, các động từ có thân ます chỉ gồm một âm như 「見ます」「寝ます」 thường không dùng dạng 「お〜になります」.
先生はこの本をお読みになりました。 — Thầy/cô đã đọc cuốn sách này.
社長はもうお帰りになりました。 — Giám đốc đã về rồi.
先生は何時にお出かけになりますか。 — Thầy/cô sẽ ra ngoài lúc mấy giờ ạ?
社長は明日大阪へお出かけになります。 — Ngày mai giám đốc sẽ ra ngoài đi/đến Osaka.
いらっしゃる
Ở; có mặt; đi; đến (kính ngữ)
いる・行く・来る → いらっしゃいます
「いらっしゃる」 là động từ kính ngữ đặc biệt của ba động từ 「いる」「行く」「来る」. Nó được dùng để nâng người thực hiện hành động, mang nghĩa 'ở/có mặt', 'đi' hoặc 'đến' tùy theo ngữ cảnh. Dạng lịch sự thường dùng là 「いらっしゃいます」, không phải 「いらっしゃります」. Vì một từ có thể tương ứng với ba động từ khác nhau nên cần dựa vào trợ từ và ngữ cảnh để xác định nghĩa. Ví dụ 「会社にいらっしゃいます」 thường là 'đang ở công ty', 「東京へいらっしゃいます」 có thể là 'đi/đến Tokyo'. Cụm 「いらっしゃいませ」 thường được nhân viên cửa hàng hoặc nhà hàng dùng để chào đón khách.
先生は今、研究室にいらっしゃいます。 — Thầy/cô hiện đang ở phòng nghiên cứu.
社長は明日大阪へいらっしゃいます。 — Ngày mai giám đốc sẽ đi/đến Osaka.
先生は何時に学校へいらっしゃいますか。 — Thầy/cô sẽ đến trường lúc mấy giờ ạ?
いらっしゃいませ。ごゆっくりご覧ください。 — Xin mời quý khách. Xin vui lòng xem thoải mái.
お〜ください
Xin vui lòng...; kính mời... (cách yêu cầu kính trọng)
お + Vます語幹 + ください / ご + 漢語系Vます語幹 + ください
「お〜ください」 là mẫu kính ngữ dùng để yêu cầu, mời hoặc hướng dẫn người nghe thực hiện một hành động một cách tôn kính, mang nghĩa 'xin vui lòng..., kính mời...'. Cách tạo cơ bản là lấy động từ thể ます, bỏ 「ます」 rồi thêm 「お〜ください」, như 「待ちます→お待ちください」「入りください→お入りください」. Với nhiều từ Hán kết hợp với 「する」, thường dùng 「ご〜ください」, như 「注意する→ご注意ください」「利用する→ご利用ください」. Mẫu này trang trọng và kính trọng hơn 「〜てください」, vì vậy rất thường gặp trong dịch vụ khách hàng, thông báo và hướng dẫn. Một số động từ có cách nói kính ngữ đặc biệt nên không áp dụng máy móc mẫu này.
こちらで少しお待ちください。 — Xin vui lòng đợi một chút ở đây.
どうぞお入りください。 — Xin mời vào.
足元にご注意ください。 — Xin vui lòng chú ý dưới chân.
ご利用の際は、こちらをご覧ください。 — Khi sử dụng, xin vui lòng xem ở đây.