みんなの日本語 II — 第44課: ~すぎる (quá...), ~やすい / ~にくい (dễ/khó) · Han-nichi
Ngữ pháp みんなの日本語 II, 第44課: ~すぎる (quá...), ~やすい / ~にくい (dễ/khó). Cấu trúc, cách dùng và ví dụ.
〜すぎる
Quá...; quá mức...; làm... quá nhiều
Vます → bỏ ます + すぎます / Aい → bỏ い + すぎます / Na + すぎます
「〜すぎます」 dùng để diễn tả một hành động, trạng thái hoặc mức độ vượt quá giới hạn thích hợp, mang nghĩa 'quá..., quá mức..., làm quá nhiều...'. Với động từ, bỏ 「ます」 rồi thêm 「すぎます」, như 「食べます→食べすぎます」. Với tính từ い, bỏ 「い」 rồi thêm 「すぎます」, như 「高い→高すぎます」. Với tính từ な, thêm trực tiếp 「すぎます」, như 「静か→静かすぎます」. Mẫu này thường mang sắc thái tiêu cực vì mức độ đã vượt quá điều người nói cho là bình thường hoặc phù hợp.
きのう、食べすぎました。 — Hôm qua tôi đã ăn quá nhiều.
このかばんは高すぎます。 — Chiếc cặp này quá đắt.
この町は静かすぎます。 — Thành phố này quá yên tĩnh.
〜やすい
Dễ...; dễ dàng để...; có xu hướng dễ...
Vます → bỏ ます + やすいです
「〜やすい」 gắn vào thân động từ thể ます để diễn tả một hành động dễ thực hiện hoặc một sự việc dễ xảy ra, mang nghĩa 'dễ...'. Ví dụ 「読みやすい」 là 'dễ đọc', 「使いやすい」 là 'dễ sử dụng'. Ngoài khả năng thực hiện hành động, mẫu này còn có thể chỉ khuynh hướng dễ xảy ra, như 「このコップは割れやすい」 là 'chiếc cốc này dễ vỡ'. Sau khi kết hợp với động từ, 「〜やすい」 hoạt động giống một tính từ い nên có thể biến đổi như 「やすくない」「やすかった」.
この本はとても読みやすいです。 — Cuốn sách này rất dễ đọc.
このペンは書きやすいです。 — Chiếc bút này dễ viết.
このコップは割れやすいです。 — Chiếc cốc này dễ vỡ.
〜にくい
Khó...; khó để...; không dễ...
Vます → bỏ ます + にくいです
「〜にくい」 gắn vào thân động từ thể ます để diễn tả một hành động khó thực hiện hoặc một sự việc khó xảy ra, mang nghĩa 'khó..., không dễ...'. Ví dụ 「読みにくい」 là 'khó đọc', 「使いにくい」 là 'khó sử dụng'. Nó thường diễn tả khó khăn do đặc điểm của đồ vật, hoàn cảnh hoặc tính chất của hành động, chứ không nhất thiết có nghĩa người thực hiện không có khả năng. Sau khi kết hợp với động từ, 「〜にくい」 hoạt động giống tính từ い và có thể chia như 「にくくない」「にくかった」. Đây là mẫu đối lập với 「〜やすい」.
この漢字は覚えにくいです。 — Chữ Kanji này khó nhớ.
この靴は歩きにくいです。 — Đôi giày này khó đi.
この字は小さくて、読みにくいです。 — Chữ này nhỏ nên khó đọc.
〜にする
Chọn...; quyết định chọn...; làm cho... trở thành...
N + にします / Na + にします / Aい → Aく + します
「〜にします」 có hai cách dùng quan trọng. Thứ nhất, nó dùng để diễn tả sự lựa chọn hoặc quyết định giữa nhiều phương án, mang nghĩa 'chọn..., quyết định lấy...', như 「コーヒーにします」 là 'tôi chọn cà phê'. Thứ hai, nó diễn tả việc chủ động làm thay đổi một vật hoặc trạng thái thành trạng thái khác. Với danh từ và tính từ な dùng 「〜にします」, như 「部屋をきれいにします」; với tính từ い đổi 「い」 thành 「く」 rồi thêm 「します」, như 「音を大きくします」. Cần phân biệt với 「〜になる」: 「〜になる」 diễn tả sự thay đổi trạng thái, còn 「〜にする/〜くする」 nhấn mạnh có người chủ động làm cho trạng thái thay đổi.
飲み物はコーヒーにします。 — Đồ uống thì tôi chọn cà phê.
部屋をきれいにします。 — Tôi sẽ làm cho căn phòng sạch sẽ.
テレビの音を小さくしてください。 — Hãy làm nhỏ tiếng TV xuống.