みんなの日本語 II — 第38課: Mệnh đề danh từ hóa (~の) · Han-nichi
Ngữ pháp みんなの日本語 II, 第38課: Mệnh đề danh từ hóa (~の). Cấu trúc, cách dùng và ví dụ.
〜のは・〜のが
Việc...; chuyện...; cái mà...
V普通形 + の + 助詞(は・が・を など)
「の」 đặt sau động từ dạng thông thường để danh từ hóa cả mệnh đề, biến một hành động hoặc sự việc thành 'việc..., chuyện...'. Sau khi được danh từ hóa, cụm 「V普通形+の」 có thể đi với các trợ từ như 「は」「が」「を」 giống một danh từ. 「〜のは」 thường đưa hành động hoặc sự việc lên làm chủ đề, còn 「〜のが」 thường đánh dấu nó là chủ ngữ hoặc đối tượng của các mẫu như 「好き」「上手」「下手」. Ví dụ 「本を読むのはおもしろいです」 nghĩa là 'việc đọc sách thì thú vị'.
日本語を勉強するのはおもしろいです。 — Việc học tiếng Nhật rất thú vị.
朝早く起きるのは大変です。 — Việc dậy sớm vào buổi sáng rất vất vả.
私は写真を撮るのが好きです。 — Tôi thích việc chụp ảnh.
〜のが好き
Thích làm...; thích việc...
V普通形 + のが + 好きです
「〜のが好きです」 dùng để diễn tả sở thích đối với một hành động hoặc hoạt động, mang nghĩa 'thích làm...'. 「の」 danh từ hóa động từ đứng trước, còn 「が好きです」 diễn tả sự yêu thích. Vì vậy, thay vì chỉ nói thích một đồ vật như 「音楽が好きです」, có thể nói thích thực hiện một hành động như 「音楽を聞くのが好きです」. Dạng mạnh hơn có thể dùng 「大好きです」.
私は音楽を聞くのが好きです。 — Tôi thích nghe nhạc.
田中さんは料理を作るのが好きです。 — Anh Tanaka thích nấu ăn.
私は外国へ旅行するのが好きです。 — Tôi thích đi du lịch nước ngoài.
〜のが上手
Giỏi làm...; thành thạo việc...
V普通形 + のが + 上手です
「〜のが上手です」 dùng để nói một người giỏi hoặc thành thạo thực hiện một hành động nào đó. 「の」 biến hành động thành một danh từ, sau đó dùng với 「が上手です」. Mẫu này thường được dùng để nhận xét khả năng của người khác. Khi nói về chính mình, người Nhật thường tránh trực tiếp dùng 「上手」 vì có thể mang sắc thái tự khen; trong trường hợp đó có thể dùng những cách diễn đạt như 「得意です」 tùy ngữ cảnh.
田中さんは料理を作るのが上手です。 — Anh Tanaka nấu ăn giỏi.
山田さんは絵を描くのが上手です。 — Anh Yamada vẽ tranh giỏi.
母は魚を焼くのが上手です。 — Mẹ tôi rất giỏi nướng cá.
〜のが下手
Kém làm...; không giỏi...; vụng về trong việc...
V普通形 + のが + 下手です
「〜のが下手です」 dùng để diễn tả một người không giỏi hoặc thiếu kỹ năng trong việc thực hiện một hành động, mang nghĩa 'kém..., không giỏi...'. 「の」 danh từ hóa hành động, sau đó 「が下手です」 đánh giá kỹ năng đối với hành động đó. 「下手」 nói khá trực tiếp về sự kém kỹ năng, vì vậy khi nhận xét người khác cần chú ý ngữ cảnh để tránh gây cảm giác thiếu lịch sự.
私は歌を歌うのが下手です。 — Tôi hát không giỏi.
弟は料理を作るのが下手です。 — Em trai tôi nấu ăn không giỏi.
私は人の前で話すのが下手です。 — Tôi không giỏi nói chuyện trước mọi người.
A + の・A + のは
Cái...; cái mà...; cái có đặc điểm...
Aい + の / Na + なの / Aい + のは〜 / Na + なのは〜
「の」 có thể thay thế một danh từ đã được biết hoặc có thể hiểu từ ngữ cảnh, tương đương với 'cái..., cái mà...' trong tiếng Việt. Với tính từ い, dùng trực tiếp 「Aい+の」 như 「赤いの」 là 'cái màu đỏ'. Với tính từ な, dùng 「Na+なの」 như 「きれいなの」 là 'cái đẹp/sạch'. Khi thêm 「は」 thành 「〜のは」, cụm này được đưa lên làm chủ đề. Cách dùng này giúp tránh lặp lại danh từ đã được nhắc đến trước đó.
赤いのは私のかばんです。 — Cái màu đỏ là cặp của tôi.
もう少し大きいのを見せてください。 — Hãy cho tôi xem cái lớn hơn một chút.
この中でいちばんきれいなのはどれですか。 — Trong số này, cái đẹp nhất là cái nào?
ちゃんと・きちんと
Đàng hoàng; đúng cách; cẩn thận; chỉnh tề; gọn gàng
ちゃんと + V / きちんと + V / ちゃんとした + N / きちんとした + N
「ちゃんと」 và 「きちんと」 đều diễn tả việc làm một điều gì đó đúng cách, đầy đủ hoặc nghiêm túc. 「ちゃんと」 rất phổ biến trong hội thoại và có thể mang nghĩa 'đàng hoàng, đúng cách, đầy đủ', như 「ちゃんと勉強する」 là 'học hành đàng hoàng'. 「きちんと」 cũng có nghĩa tương tự nhưng thường nhấn mạnh sự chính xác, ngăn nắp, có trật tự hoặc chỉnh tề, như 「きちんと並べる」 là 'xếp ngay ngắn'. Tùy ngữ cảnh, hai từ có thể thay thế nhau, nhưng 「きちんと」 thường tạo cảm giác gọn gàng và quy củ hơn.
毎日ちゃんと朝ごはんを食べています。 — Mỗi ngày tôi đều ăn sáng đầy đủ.
宿題をちゃんとしてください。 — Hãy làm bài tập đàng hoàng.
本をきちんと並べてください。 — Hãy xếp sách cho ngay ngắn.