みんなの日本語 II — 第36課: ~ように、~ (để làm gì...) · Han-nichi
Ngữ pháp みんなの日本語 II, 第36課: ~ように、~ (để làm gì...). Cấu trúc, cách dùng và ví dụ.
〜ように
Để...; sao cho...; để có thể...; để không...
V辞書形 + ように / Vない形 + ように
「〜ように」 dùng để diễn tả mục đích hoặc kết quả mà người nói muốn đạt được, mang nghĩa 'để..., sao cho...'. Mẫu này đặc biệt thường dùng khi vế trước là động từ chỉ khả năng hoặc một trạng thái không hoàn toàn phụ thuộc trực tiếp vào ý chí của người nói, như 「できる」「見える」「聞こえる」「分かる」. Dạng phủ định 「Vない+ように」 mang nghĩa 'để không...'. Cần phân biệt với 「〜ために」: 「ために」 thường dùng với hành động có chủ ý và mục đích trực tiếp, còn 「ように」 thường hướng tới khả năng, trạng thái hoặc kết quả mong muốn.
日本語が話せるように、毎日練習しています。 — Tôi luyện tập mỗi ngày để có thể nói được tiếng Nhật.
忘れないように、ノートに書きます。 — Tôi ghi vào vở để không quên.
よく見えるように、前に座りました。 — Tôi đã ngồi phía trước để có thể nhìn rõ.
風邪をひかないように、暖かくしてください。 — Hãy giữ ấm để không bị cảm lạnh.
〜ようになる
Trở nên có thể...; bắt đầu...; dần trở thành trạng thái...
V辞書形 + ようになります / Vない形 + ようになります
「〜ようになります」 diễn tả một sự thay đổi về khả năng, thói quen hoặc trạng thái theo thời gian, mang nghĩa 'trở nên..., bắt đầu có thể...'. 「V辞書形+ようになる」 thường chỉ việc trước đây không làm hoặc không thể làm nhưng sau một quá trình thì bắt đầu làm hoặc có thể làm được. 「Vない+ようになる」 diễn tả sự thay đổi thành trạng thái không còn làm một việc nữa. Khi nói về khả năng, mẫu này rất thường đi với thể khả năng như 「話せるようになる」「泳げるようになる」.
日本語が少し話せるようになりました。 — Tôi đã trở nên có thể nói được một chút tiếng Nhật.
毎朝、早く起きるようになりました。 — Tôi đã bắt đầu có thói quen dậy sớm mỗi sáng.
日本に来てから、あまりコーヒーを飲まないようになりました。 — Từ khi đến Nhật, tôi đã dần không còn uống cà phê nhiều nữa.
風邪をひかないように、暖かくしてください。 — Hãy giữ ấm để không bị cảm lạnh.
〜ようにする
Cố gắng...; cố sao cho...; chú ý để...; đảm bảo rằng...
V辞書形 + ようにします / Vない形 + ようにします
「〜ようにします」 dùng để diễn tả sự cố gắng có ý thức của người nói nhằm tạo hoặc duy trì một thói quen, hoặc để một việc được thực hiện hay tránh xảy ra, mang nghĩa 'cố gắng..., chú ý để..., cố sao cho...'. 「V辞書形+ようにする」 là cố gắng thực hiện hành động, còn 「Vない+ようにする」 là cố gắng tránh hành động đó. Dạng 「〜ようにしています」 thường nhấn mạnh rằng người nói đang duy trì sự cố gắng đó như một thói quen thường xuyên.
毎日、日本語を話すようにしています。 — Tôi cố gắng nói tiếng Nhật mỗi ngày.
野菜をたくさん食べるようにしています。 — Tôi cố gắng ăn nhiều rau.
夜遅く寝ないようにしています。 — Tôi cố gắng không đi ngủ quá muộn.
忘れないように、ノートに書きます。 — Tôi ghi vào vở để không quên.
〜とか〜とか
Chẳng hạn như...; ví dụ như...; nào là... nào là...
N + とか + N + とか / V普通形 + とか + V普通形 + とか
「〜とか〜とか」 dùng để đưa ra một vài ví dụ tiêu biểu trong số nhiều sự vật hoặc hành động, mang nghĩa 'chẳng hạn như..., ví dụ như..., nào là... nào là...'. Danh sách được nêu bằng 「とか」 không phải là danh sách đầy đủ; người nói chỉ chọn một số ví dụ. Nó có thể nối danh từ hoặc các hành động. So với 「や〜など」, 「とか」 thường mang sắc thái hội thoại và thân mật hơn.
休みの日は、映画を見るとか、買い物をするとかします。 — Ngày nghỉ tôi làm những việc như xem phim, đi mua sắm chẳng hạn.
日本料理では、すしとか天ぷらとかが好きです。 — Trong các món Nhật, tôi thích những món như sushi và tempura.
週末は掃除するとか、洗濯するとかしています。 — Cuối tuần tôi làm những việc như dọn dẹp và giặt quần áo.
休みの日は、映画を見るとか、買い物をするとかします。 — Ngày nghỉ tôi làm những việc như xem phim, đi mua sắm chẳng hạn.
〜ずつ
Mỗi...; từng... một; mỗi lần...; dần dần từng chút một
数量詞 + ずつ / 少し + ずつ
「〜ずつ」 đứng sau từ chỉ số lượng để diễn tả sự phân chia đồng đều, lặp lại cùng một lượng hoặc thay đổi từng bước, mang nghĩa 'mỗi..., từng... một, mỗi lần...'. Ví dụ 「一人に二つずつ」 là 'mỗi người hai cái'. 「少しずつ」 có nghĩa 'từng chút một, dần dần' và thường dùng để diễn tả một sự thay đổi diễn ra từ từ. 「ずつ」 không chỉ dùng cho đồ vật mà còn có thể dùng với người, thời gian, số lần và nhiều đơn vị số lượng khác.
一人に二つずつ配ってください。 — Hãy phát cho mỗi người hai cái.
毎日10個ずつ漢字を覚えます。 — Mỗi ngày tôi học 10 chữ Kanji.
日本語が少しずつ分かるようになりました。 — Tôi đã dần dần hiểu được tiếng Nhật từng chút một.