みんなの日本語 II — 第34課: ~ように (theo như), ~ないで (không làm mà làm...) · Han-nichi

Ngữ pháp みんなの日本語 II, 第34課: ~ように (theo như), ~ないで (không làm mà làm...). Cấu trúc, cách dùng và ví dụ.

〜か〜

Hoặc...; hay...; A hoặc B

N1 + か + N2 / 文1 + か + 文2

「か」 dùng để nối hai hoặc nhiều lựa chọn, mang nghĩa 'hoặc, hay'. Khác với 「と」 dùng để liệt kê các đối tượng cùng tồn tại, 「か」 thể hiện sự lựa chọn giữa các phương án. Ví dụ 「土曜日か日曜日」 nghĩa là 'thứ bảy hoặc chủ nhật'. 「か」 cũng có thể xuất hiện giữa các lựa chọn là hành động hoặc nội dung câu, tùy ngữ cảnh.

土曜日か日曜日に買い物に行きます。 — Tôi sẽ đi mua sắm vào thứ bảy hoặc chủ nhật.

コーヒーか紅茶を飲みます。 — Tôi sẽ uống cà phê hoặc trà.

電車かバスで会社へ行きます。 — Tôi đi đến công ty bằng tàu điện hoặc xe buýt.

明日、映画を見に行くか、家でゆっくりするか、どちらにしますか。 — Ngày mai, bạn sẽ đi xem phim hay ở nhà nghỉ ngơi, bạn chọn cái nào?

〜とおり

Theo đúng...; giống như...; đúng như...

V辞書形 + とおりに / Vた形 + とおりに / Nの + とおりに

「〜とおりに」 dùng để diễn tả việc thực hiện một hành động đúng theo một cách thức, hướng dẫn, mẫu hoặc nội dung nào đó, mang nghĩa 'theo đúng..., giống như..., đúng như...'. Với động từ có thể dùng 「V辞書形+とおりに」 hoặc 「Vた+とおりに」. Với danh từ dùng 「Nのとおりに」. 「とおり」 nhấn mạnh việc hành động hoặc kết quả phù hợp với điều được lấy làm mẫu.

先生が言ったとおりに、書いてください。 — Hãy viết đúng như giáo viên đã nói.

説明書のとおりに、使ってください。 — Hãy sử dụng theo đúng sách hướng dẫn.

わたしがするとおりに、やってください。 — Hãy làm đúng như tôi làm.

地図のとおりに、行けば、駅に着きます。 — Nếu đi theo đúng bản đồ thì sẽ đến ga.

〜あとで

Sau khi...; sau...; lát nữa

Vた + あとで / Nの + あとで / あとで + V

「〜あとで」 dùng để diễn tả một hành động xảy ra sau khi một hành động hoặc sự việc khác đã hoàn thành, mang nghĩa 'sau khi..., sau...'. Với động từ, dùng thể た trước 「あとで」; với danh từ dùng 「Nのあとで」. 「あとで」 cũng có thể đứng độc lập với nghĩa 'lát nữa, sau đó'. Cần phân biệt với 「〜てから」: cả hai đều diễn tả thứ tự trước sau, nhưng 「てから」 nhấn mạnh hành động thứ hai được thực hiện sau khi hành động thứ nhất hoàn thành, còn 「あとで」 đơn giản xác định thời điểm 'sau khi'.

仕事が終わったあとで、友達と食事します。 — Sau khi công việc kết thúc, tôi sẽ ăn cùng bạn.

晩ごはんのあとで、テレビを見ます。 — Sau bữa tối, tôi xem TV.

今忙しいですから、あとで電話します。 — Bây giờ tôi đang bận nên lát nữa tôi sẽ gọi điện.

あとで、また来ます。 — Lát nữa tôi sẽ lại đến.

〜ないで

Không làm... mà...; làm... mà không...

Vない + で + V

「〜ないで」 dùng để diễn tả việc thực hiện một hành động trong khi không thực hiện một hành động khác, mang nghĩa 'không làm A mà làm B' hoặc 'làm B mà không làm A'. Trong bài này, mẫu thường được dùng để diễn tả cách thức hoặc trạng thái đi kèm của hành động chính. Ví dụ 「砂糖を入れないで飲みます」 nghĩa là 'uống mà không cho đường'. Cần phân biệt với 「〜なくて」: 「〜ないで」 thường diễn tả việc chủ động không làm A rồi làm B, trong khi 「〜なくて」 thường dùng để nối trạng thái hoặc diễn tả nguyên nhân.

朝ごはんを食べないで、会社へ行きました。 — Tôi đã đi đến công ty mà không ăn sáng.

砂糖を入れないで、コーヒーを飲みます。 — Tôi uống cà phê mà không cho đường.

辞書を見ないで、答えてください。 — Hãy trả lời mà không nhìn từ điển.

宿題をしないで、遊びに行きました。 — Tôi đã đi chơi mà không làm bài tập về nhà.

留守の間に、荷物が届いていました。 — Trong lúc tôi vắng nhà, bưu kiện đã được giao đến.