みんなの日本語 II — 第31課: Thể ý chí (V-ou), ~つもりです (dự định) · Han-nichi

Ngữ pháp みんなの日本語 II, 第31課: Thể ý chí (V-ou), ~つもりです (dự định). Cấu trúc, cách dùng và ví dụ.

Vよう(意向形)

Hãy cùng...; ... nhé; tôi sẽ...

五段動詞: う段→お段 + う / 一段動詞: る→よう / する→しよう / 来る→来よう

意向形(thể ý chí)dùng để diễn tả ý định của người nói hoặc rủ người khác cùng thực hiện một hành động. Đây là dạng thông thường của 「〜ましょう」. Với động từ nhóm I, đổi âm cuối từ hàng う sang hàng お rồi thêm 「う」, như 「行く→行こう」「飲む→飲もう」. Với động từ nhóm II, bỏ 「る」 rồi thêm 「よう」, như 「食べる→食べよう」. 「する」 thành 「しよう」 và 「来る」 thành 「来よう」. Khi dùng một mình, nó có thể mang nghĩa 'hãy cùng... nhé' hoặc thể hiện quyết tâm 'mình sẽ...'. Thể này cũng được dùng trước 「と思っています」 để diễn tả một dự định.

いっしょに昼ごはんを食べよう。 — Cùng ăn trưa nhé.

今日は早く寝よう。 — Hôm nay mình sẽ đi ngủ sớm.

来年、日本へ行こう。 — Năm sau hãy cùng đi Nhật nhé.

明日、映画を見に行こうと思っています。 — Ngày mai tôi dự định sẽ đi xem phim.

〜つもりだ

Dự định...; định sẽ...; có ý định...

V辞書形 + つもりです / Vない形 + つもりです

「〜つもりです」 dùng để diễn tả ý định hoặc quyết định tương đối rõ ràng của chính người nói về một hành động trong tương lai, mang nghĩa 'dự định, định sẽ...'. Với ý định không làm một việc, dùng 「Vない+つもりです」. Mẫu này tập trung vào ý chí và quyết định cá nhân của người nói. So với 「予定です」, 「つもりです」 thiên về ý định chủ quan, còn 「予定です」 thiên về kế hoạch hoặc lịch trình đã được sắp xếp.

来年、日本へ留学するつもりです。 — Năm sau tôi dự định sẽ du học Nhật Bản.

日曜日は家で休むつもりです。 — Chủ nhật tôi định nghỉ ở nhà.

今日はお酒を飲まないつもりです。 — Hôm nay tôi định không uống rượu.

明日、早く起きるつもりです。 — Ngày mai tôi dự định sẽ dậy sớm.

〜予定だ

Có kế hoạch...; dự kiến...; theo lịch sẽ...

V辞書形 + 予定です / Vない形 + 予定です / Nの + 予定です

「〜予定です」 dùng để nói về một kế hoạch, lịch trình hoặc sự kiện đã được dự kiến, sắp xếp trước, mang nghĩa 'có kế hoạch..., dự kiến..., theo lịch sẽ...'. Có thể dùng với kế hoạch cá nhân cũng như lịch trình của công ty, trường học, phương tiện giao thông hoặc sự kiện. Khác với 「つもりです」 nhấn mạnh ý định của người nói, 「予定です」 nhấn mạnh kế hoạch hoặc lịch trình cụ thể đã được xác định.

来月、大阪へ出張する予定です。 — Tháng sau tôi có kế hoạch đi công tác Osaka.

会議は3時に始まる予定です。 — Theo kế hoạch, cuộc họp sẽ bắt đầu lúc 3 giờ.

日曜日は旅行の予定です。 — Chủ nhật tôi có kế hoạch đi du lịch.

明日は雨の予定です。 — Theo dự báo, ngày mai trời sẽ mưa.

まだ〜ていません

Vẫn chưa...; chưa làm... tính đến hiện tại

まだ + Vて + いません

Mẫu 「まだ〜ていません」 dùng để diễn tả một hành động được dự kiến hoặc có khả năng xảy ra nhưng tính đến thời điểm hiện tại vẫn chưa được thực hiện hoặc hoàn thành, mang nghĩa 'vẫn chưa...'. 「まだ」 nhấn mạnh rằng trạng thái chưa hoàn thành vẫn tiếp tục đến hiện tại. Cần phân biệt với quá khứ phủ định đơn thuần 「Vませんでした」: 「Vませんでした」 chỉ nói rằng một hành động đã không xảy ra trong quá khứ, còn 「まだVていません」 hàm ý rằng đến bây giờ vẫn chưa làm và hành động đó vẫn có thể xảy ra sau này.

昼ごはんはまだ食べていません。 — Tôi vẫn chưa ăn trưa.

宿題はまだ終わっていません。 — Bài tập vẫn chưa xong.

まだ旅行のホテルを予約していません。 — Tôi vẫn chưa đặt khách sạn cho chuyến đi.

田中さんはまだ会社にいます。 — Anh Tanaka vẫn còn ở công ty.

ずっと①

Suốt; liên tục; mãi; từ... đến nay; suốt cả khoảng thời gian

ずっと + Vています / 時点・期間 + から + ずっと + Vています

「ずっと」 trong cách dùng này diễn tả một hành động hoặc trạng thái tiếp tục không ngừng trong một khoảng thời gian dài, mang nghĩa 'suốt, liên tục, mãi, suốt từ... đến nay'. Nó thường đi với 「〜ています」 khi trạng thái bắt đầu trong quá khứ và vẫn tiếp tục ở hiện tại. Có thể dùng cùng 「から」 để chỉ rõ điểm bắt đầu, như 「朝からずっと」 là 'suốt từ sáng đến giờ'. Ngoài cách dùng chỉ thời gian này, 「ずっと」 còn có cách dùng khác để nhấn mạnh mức độ so sánh, nhưng đó không phải trọng tâm của mẫu này.

朝からずっと雨が降っています。 — Trời mưa liên tục từ sáng đến giờ.

わたしは10年前からずっと東京に住んでいます。 — Tôi đã sống ở Tokyo suốt từ 10 năm trước đến nay.

きのうは一日ずっと家にいました。 — Hôm qua tôi ở nhà suốt cả ngày.

田中さんはずっと元気です。 — Anh Tanaka vẫn khỏe suốt từ trước đến nay.