みんなの日本語 II — 第28課: V-ながら (làm hai việc cùng lúc), V-ています (thói quen) · Han-nichi
Ngữ pháp みんなの日本語 II, 第28課: V-ながら (làm hai việc cùng lúc), V-ています (thói quen). Cấu trúc, cách dùng và ví dụ.
〜ながら
Vừa... vừa...; trong khi đang...
Vます → bỏ ます + ながら + V
「〜ながら」 dùng để diễn tả hai hành động được thực hiện đồng thời bởi cùng một chủ thể, mang nghĩa 'vừa A vừa B' hoặc 'trong khi A thì B'. Động từ đứng trước 「ながら」 bỏ 「ます」 rồi thêm 「ながら」, như 「聞きます→聞きながら」. Trong hai hành động, hành động đứng sau 「ながら」 thường là hành động chính, còn hành động đứng trước là hành động phụ diễn ra đồng thời.
音楽を聞きながら、勉強します。 — Tôi vừa nghe nhạc vừa học.
コーヒーを飲みながら、新聞を読みます。 — Tôi vừa uống cà phê vừa đọc báo.
歩きながら、友達と話しました。 — Tôi vừa đi bộ vừa nói chuyện với bạn.
テレビを見ながら、宿題をしました。 — Tôi vừa xem TV vừa làm bài tập về nhà.
〜ていた
Đã đang...; lúc đó đang...; đã từng thường xuyên...
Vて + いました / Vて + いた
「〜ていました」 là dạng quá khứ của 「〜ています」. Nó thường diễn tả một hành động đang diễn ra tại một thời điểm trong quá khứ, tương đương 'lúc đó đang...'. Ngoài ra, tùy loại động từ và ngữ cảnh, nó còn có thể diễn tả một trạng thái đã tồn tại hoặc một hành động được thực hiện lặp đi lặp lại trong một giai đoạn quá khứ. 「〜ていた」 là dạng thông thường, còn 「〜ていました」 là dạng lịch sự.
きのうの8時、テレビを見ていました。 — Lúc 8 giờ hôm qua, tôi đang xem TV.
電話したとき、田中さんは寝ていました。 — Khi tôi gọi điện, anh Tanaka đang ngủ.
子どものとき、毎日この公園で遊んでいました。 — Khi còn nhỏ, tôi thường chơi ở công viên này mỗi ngày.
去年の夏、海で泳いでいました。 — Mùa hè năm ngoái, tôi đã từng bơi ở biển.
〜し、〜し
Vừa... vừa...; hơn nữa...; vì... và vì...
V普通形 + し / Aい普通形 + し / Na + だ + し / N + だ + し
「〜し、〜し」 dùng để liệt kê nhiều đặc điểm, sự việc hoặc lý do cùng loại. Khi dùng để nêu lý do, nó mang sắc thái 'vì A, hơn nữa còn vì B...'. Người nói có thể chỉ nêu một lý do với 「〜し」 để ngụ ý rằng vẫn còn những lý do khác. Trước 「し」 dùng dạng thông thường; với danh từ và tính từ な ở hiện tại khẳng định dùng 「だし」. Mẫu này thường xuất hiện cùng 「それに」 khi bổ sung thêm một lý do.
この店は安いし、おいしいし、よく行きます。 — Quán này vừa rẻ vừa ngon nên tôi thường đến.
田中さんは親切だし、日本語も上手です。 — Anh Tanaka vừa tốt bụng, hơn nữa tiếng Nhật cũng giỏi.
今日は雨だし、寒いし、家にいます。 — Hôm nay vừa mưa vừa lạnh nên tôi sẽ ở nhà.
この部屋は狭いし、暗いし、あまり好きじゃないです。 — Căn phòng này vừa chật vừa tối nên tôi không thích lắm.
それに
Hơn nữa; thêm vào đó; vả lại; ngoài ra
文1。それに、文2。
「それに」 là liên từ dùng để bổ sung thêm một thông tin, đặc điểm hoặc lý do cùng hướng với nội dung đã nói trước đó, mang nghĩa 'hơn nữa, thêm vào đó, vả lại'. Trong bài này, 「それに」 thường được dùng cùng cấu trúc 「〜し」 để thêm một lý do hoặc ưu điểm/nhược điểm khác. Khác với 「でも」 mang ý đối lập, 「それに」 bổ sung thêm ý cùng chiều.
このレストランは安いです。それに、おいしいです。 — Nhà hàng này rẻ. Hơn nữa, đồ ăn còn ngon.
この部屋は広いです。それに、明るいです。 — Căn phòng này rộng. Hơn nữa, nó còn sáng.
田中さんは親切です。それに、おもしろいです。 — Anh Tanaka tốt bụng. Hơn nữa, anh ấy còn thú vị.
この店は安いです。それに、サービスもいいです。 — Quán này rẻ. Hơn nữa, dịch vụ cũng tốt.
それで
Vì thế; do đó; bởi vậy; rồi sao?
文1(原因・理由)。それで、文2(結果)。
「それで」 là liên từ nối nguyên nhân với kết quả, mang nghĩa 'vì thế, do đó, bởi vậy'. Câu phía trước nêu nguyên nhân hoặc hoàn cảnh, còn câu phía sau nêu kết quả phát sinh một cách tự nhiên từ nguyên nhân đó. Trong hội thoại, 「それで?」 còn có thể dùng riêng với nghĩa 'rồi sao?', 'sau đó thế nào?' để yêu cầu người nói tiếp tục câu chuyện. Cần phân biệt với 「それに」: 「それに」 bổ sung thêm thông tin cùng chiều, còn 「それで」 chỉ kết quả do nội dung phía trước gây ra.
電車が止まりました。それで、会社に遅れました。 — Tàu điện đã dừng hoạt động. Vì thế, tôi đến công ty muộn.
きのうは熱がありました。それで、学校を休みました。 — Hôm qua tôi bị sốt. Vì vậy, tôi đã nghỉ học.
財布を忘れました。それで、何も買えませんでした。 — Tôi quên ví. Vì thế, tôi không thể mua gì cả.
雨が降りました。それで、試合は中止になりました。 — Trời mưa. Do đó, trận đấu đã bị hủy.