みんなの日本語 I — 第4課: 動詞の活用・時間・範囲を表す表現 · Han-nichi

Ngữ pháp みんなの日本語 I, 第4課: 動詞の活用・時間・範囲を表す表現. Cấu trúc, cách dùng và ví dụ.

る動詞(現在・未来)

Động từ nhóm II ở hiện tại / tương lai

Vる → Vます

Động từ nhóm II (一段動詞) thường kết thúc bằng 「る」 và trước 「る」 thường là âm thuộc hàng い hoặc え. Khi chuyển sang thể lịch sự hiện tại/tương lai, bỏ 「る」 rồi thêm 「ます」. Dạng 「〜ます」 có thể diễn tả hành động thường xuyên, thói quen hoặc hành động sẽ xảy ra trong tương lai.

毎朝6時に起きます。 — Mỗi sáng tôi thức dậy lúc 6 giờ.

毎晩テレビを見ます。 — Mỗi tối tôi xem TV.

明日7時に起きます。 — Ngày mai tôi sẽ thức dậy lúc 7 giờ.

毎日日本語を勉強します。 — Mỗi ngày tôi học tiếng Nhật.

る動詞(過去)

Động từ nhóm II ở quá khứ

Vる → Vました

Dùng 「〜ました」 để diễn tả một hành động hoặc sự việc đã xảy ra trong quá khứ ở thể lịch sự. Với động từ nhóm II, bỏ 「る」 rồi thêm 「ました」.

きのう11時に寝ました。 — Hôm qua tôi đã đi ngủ lúc 11 giờ.

今朝6時に起きました。 — Sáng nay tôi đã thức dậy lúc 6 giờ.

きのうテレビを見ました。 — Hôm qua tôi đã xem TV.

る動詞(否定)

Không...; sẽ không... (động từ nhóm II)

Vる → Vません

Dùng 「〜ません」 để tạo dạng phủ định lịch sự ở hiện tại hoặc tương lai. Với động từ nhóm II, bỏ 「る」 rồi thêm 「ません」. Tùy ngữ cảnh có thể mang nghĩa 'không làm' hoặc 'sẽ không làm'.

朝ごはんを食べません。 — Tôi không ăn sáng.

今日はテレビを見ません。 — Hôm nay tôi không xem TV.

明日は早く起きません。 — Ngày mai tôi sẽ không dậy sớm.

る動詞(否定過去)

Đã không... (động từ nhóm II)

Vる → Vませんでした

Dùng 「〜ませんでした」 để diễn tả một hành động đã không xảy ra trong quá khứ ở thể lịch sự. Với động từ nhóm II, bỏ 「る」 rồi thêm 「ませんでした」.

きのう朝ごはんを食べませんでした。 — Hôm qua tôi đã không ăn sáng.

昨晩テレビを見ませんでした。 — Tối qua tôi đã không xem TV.

日曜日は早く起きませんでした。 — Chủ nhật tôi đã không dậy sớm.

う動詞(現在・未来)

Động từ nhóm I ở hiện tại / tương lai

V辞書形 → 語尾を「い段」に変える + ます

Động từ nhóm I (五段動詞) khi chuyển sang thể 「ます」 sẽ đổi âm cuối từ hàng う sang âm tương ứng ở hàng い rồi thêm 「ます」. Ví dụ: 働く→働きます、休む→休みます、終わる→終わります. Dạng này dùng cho hiện tại, thói quen hoặc tương lai.

毎日8時から働きます。 — Mỗi ngày tôi làm việc từ 8 giờ.

毎晩12時に寝ます。 — Mỗi tối tôi đi ngủ lúc 12 giờ.

明日は休みます。 — Ngày mai tôi sẽ nghỉ.

う動詞(過去)

Động từ nhóm I ở quá khứ

Vます → Vました

Dùng 「〜ました」 để diễn tả hành động đã xảy ra trong quá khứ ở thể lịch sự. Sau khi chuyển động từ nhóm I sang dạng 「ます」, thay 「ます」 bằng 「ました」.

きのう働きました。 — Hôm qua tôi đã làm việc.

昨日は10時まで勉強しました。 — Hôm qua tôi đã học đến 10 giờ.

先週の日曜日は休みました。 — Chủ nhật tuần trước tôi đã nghỉ.

う動詞(否定)

Không...; sẽ không... (động từ nhóm I)

Vます → Vません

Dùng 「〜ません」 để diễn tả phủ định lịch sự ở hiện tại hoặc tương lai. Sau khi chuyển động từ nhóm I sang dạng 「ます」, thay 「ます」 bằng 「ません」.

土曜日は働きません。 — Thứ bảy tôi không làm việc.

今日は勉強しません。 — Hôm nay tôi không học.

明日は休みません。 — Ngày mai tôi sẽ không nghỉ.

う動詞(否定過去)

Đã không... (động từ nhóm I)

Vます → Vませんでした

Dùng 「〜ませんでした」 để diễn tả một hành động đã không xảy ra trong quá khứ ở thể lịch sự. Sau khi chuyển động từ nhóm I sang dạng 「ます」, thay 「ます」 bằng 「ませんでした」.

きのう働きませんでした。 — Hôm qua tôi đã không làm việc.

日曜日は勉強しませんでした。 — Chủ nhật tôi đã không học.

先週は休みませんでした。 — Tuần trước tôi đã không nghỉ.

〜から

Từ...; bắt đầu từ...

N(時間・場所)+ から

Trợ từ 「から」 chỉ điểm bắt đầu của thời gian hoặc địa điểm, mang nghĩa 'từ...'. Trong bài này thường dùng với thời gian để nói một hoạt động bắt đầu từ lúc nào. Có thể kết hợp với 「まで」 thành mẫu 「〜から〜まで」.

銀行は9時からです。 — Ngân hàng bắt đầu làm việc từ 9 giờ.

わたしは8時から働きます。 — Tôi làm việc từ 8 giờ.

授業は9時から始まります。 — Buổi học bắt đầu từ 9 giờ.

〜まで

Đến...; cho đến...

N(時間・場所)+ まで

Trợ từ 「まで」 chỉ điểm kết thúc hoặc giới hạn của thời gian, địa điểm hay phạm vi, mang nghĩa 'đến...' hoặc 'cho đến...'. Khi đi với 「から」, mẫu 「N1からN2まで」 có nghĩa là 'từ N1 đến N2'.

わたしは5時まで働きます。 — Tôi làm việc đến 5 giờ.

昼休みは12時から1時までです。 — Giờ nghỉ trưa là từ 12 giờ đến 1 giờ.

毎晩10時まで勉強します。 — Mỗi tối tôi học đến 10 giờ.

〜と〜

Và; với

N1 + と + N2

Trợ từ 「と」 dùng để nối các danh từ theo nghĩa 'A và B'. Đây là cách liệt kê đầy đủ các đối tượng được nhắc đến. Trong bài này thường gặp khi nối các ngày, đồ vật hoặc danh từ với nhau.

休みは土曜日と日曜日です。 — Ngày nghỉ là thứ bảy và chủ nhật.

銀行の休みは土曜日と日曜日です。 — Ngày nghỉ của ngân hàng là thứ bảy và chủ nhật.

月曜日と水曜日に日本語を勉強します。 — Tôi học tiếng Nhật vào thứ hai và thứ tư.

〜ね

Nhỉ; nhé; đúng không?

文 + ね

Trợ từ cuối câu 「ね」 được dùng khi người nói muốn xác nhận sự đồng tình của người nghe hoặc chia sẻ một cảm nhận mà người nói cho rằng cả hai đều biết hoặc cảm nhận được. Tùy ngữ cảnh có thể dịch là 'nhỉ', 'nhé', 'đúng không'.

今日は暑いですね。 — Hôm nay nóng nhỉ.

毎日大変ですね。 — Ngày nào cũng vất vả nhỉ.

銀行は3時までですね。 — Ngân hàng mở đến 3 giờ, đúng không?