みんなの日本語 I — 第17課: 否定形・義務・不要・期限を表す表現 · Han-nichi
Ngữ pháp みんなの日本語 I, 第17課: 否定形・義務・不要・期限を表す表現. Cấu trúc, cách dùng và ví dụ.
〜ないで
Không làm... mà...; mà không...
Vない + で
Mẫu 「〜ないで」 dùng để diễn tả việc thực hiện một hành động mà không thực hiện hành động khác, mang nghĩa 'không làm A mà làm B' hoặc 'làm B mà không làm A'. Ví dụ 「朝ごはんを食べないで、学校へ行きます」 nghĩa là 'đi học mà không ăn sáng'. Trong mẫu này, động từ phía trước phải ở thể ない.
朝ごはんを食べないで、学校へ行きます。 — Tôi đi học mà không ăn sáng.
傘を持たないで、出かけました。 — Tôi đã ra ngoài mà không mang ô.
辞書を使わないで、この文章を読みました。 — Tôi đã đọc đoạn văn này mà không dùng từ điển.
〜なければならない
Phải...; bắt buộc phải...; cần phải...
Vない → bỏ い + ければなりません
Mẫu 「〜なければなりません」 diễn tả nghĩa vụ hoặc sự bắt buộc, mang nghĩa 'phải làm...'. Cách tạo là chuyển động từ sang thể ない, bỏ 「い」 rồi thêm 「ければなりません」. Ví dụ 「行かない→行かなければなりません」. Về cấu tạo, mẫu này mang nghĩa đen gần như 'nếu không làm thì không được', từ đó tạo ra nghĩa 'phải làm'.
毎日薬を飲まなければなりません。 — Mỗi ngày tôi phải uống thuốc.
明日早く起きなければなりません。 — Ngày mai tôi phải dậy sớm.
宿題をしなければなりません。 — Tôi phải làm bài tập về nhà.
〜なくてもいい
Không cần phải...; không làm... cũng được
Vない → bỏ い + くてもいいです
Mẫu 「〜なくてもいいです」 diễn tả rằng một hành động không bắt buộc phải thực hiện, mang nghĩa 'không cần phải...' hoặc 'không làm... cũng được'. Cách tạo là chuyển động từ sang thể ない, bỏ 「い」 rồi thêm 「くてもいいです」. Cần phân biệt với 「〜てはいけません」: 「なくてもいい」 là 'không cần làm', còn 「てはいけない」 là 'không được làm'.
明日は来なくてもいいです。 — Ngày mai bạn không cần phải đến.
この漢字は覚えなくてもいいです。 — Bạn không cần phải nhớ chữ Hán này.
日曜日は早く起きなくてもいいです。 — Chủ nhật không cần phải dậy sớm.
〜までに
Trước...; chậm nhất là...; trước thời hạn...
N(時間)+ までに + V
「〜までに」 dùng để chỉ thời hạn mà một hành động phải được hoàn thành, mang nghĩa 'trước...' hoặc 'chậm nhất là...'. Hành động có thể xảy ra bất cứ lúc nào trước thời điểm đó nhưng phải hoàn thành không muộn hơn mốc đã nêu. Cần phân biệt với 「まで」: 「まで」 diễn tả hành động hoặc trạng thái kéo dài liên tục đến một thời điểm, còn 「までに」 chỉ thời hạn hoàn thành một hành động.
5時までに帰ります。 — Tôi sẽ về trước 5 giờ.
金曜日までに宿題を出してください。 — Hãy nộp bài tập chậm nhất là thứ sáu.
明日の朝までにレポートを書かなければなりません。 — Tôi phải viết xong báo cáo trước sáng mai.