みんなの日本語 I — 第16課: 動作の順序・性質の並列・選択を表す表現 · Han-nichi
Ngữ pháp みんなの日本語 I, 第16課: 動作の順序・性質の並列・選択を表す表現. Cấu trúc, cách dùng và ví dụ.
Vて、〜
Làm... rồi...; và sau đó...
V1て、V2て、〜Vます
Thể 「て」 được dùng để nối nhiều hành động xảy ra theo trình tự thời gian. Mẫu 「V1て、V2」 diễn tả 'làm V1 rồi làm V2'. Có thể nối nhiều động từ liên tiếp và thì của toàn bộ chuỗi hành động được thể hiện ở động từ cuối câu. Cách dùng này thường dùng khi kể lịch trình hoặc các hành động diễn ra lần lượt.
朝起きて、顔を洗って、朝ごはんを食べます。 — Buổi sáng tôi thức dậy, rửa mặt rồi ăn sáng.
駅まで歩いて、電車に乗ります。 — Tôi đi bộ đến ga rồi lên tàu điện.
きのう京都へ行って、お寺を見て、写真を撮りました。 — Hôm qua tôi đi Kyoto, tham quan chùa rồi chụp ảnh.
Aくて・Naで・Nで
Vừa... vừa...; ... và...
Aい → Aくて / Na + で / N + で
Dùng để nối hai hoặc nhiều tính chất, trạng thái hoặc thông tin về cùng một chủ đề. Với tính từ い, bỏ 「い」 rồi thêm 「くて」, như 「大きい→大きくて」. Với tính từ な và danh từ, dùng 「で」, như 「静かで」「学生で」. Các đặc điểm được nối thường có quan hệ tự nhiên, cùng chiều; khi hai ý đối lập rõ rệt thường dùng 「が」.
この部屋は広くて、明るいです。 — Căn phòng này rộng và sáng.
奈良は静かで、きれいな町です。 — Nara là một thành phố yên tĩnh và đẹp.
田中さんは日本人で、会社員です。 — Anh Tanaka là người Nhật và là nhân viên công ty.
〜てから
Sau khi...; làm... xong rồi...
V1て + から、V2
Mẫu 「Vてから」 dùng để nhấn mạnh rằng hành động V2 được thực hiện sau khi hành động V1 đã hoàn thành. Có nghĩa là 'sau khi làm V1 thì làm V2'. So với cách nối đơn thuần bằng 「て」, 「てから」 nhấn mạnh rõ hơn thứ tự và việc hành động đầu tiên phải hoàn thành trước.
朝ごはんを食べてから、学校へ行きます。 — Sau khi ăn sáng, tôi đi đến trường.
仕事が終わってから、友達と食事します。 — Sau khi công việc kết thúc, tôi đi ăn cùng bạn.
日本へ来てから、日本語を勉強しました。 — Sau khi đến Nhật, tôi đã học tiếng Nhật.
どの〜
... nào; cái... nào; người... nào
どの + N
「どの」 là từ nghi vấn đặt trực tiếp trước danh từ để hỏi một đối tượng cụ thể trong một nhóm, thường là từ ba đối tượng trở lên. 「どの」 không thể đứng một mình mà bắt buộc phải có danh từ theo sau. Cần phân biệt với 「どれ」: 「どれ」 là đại từ và đứng độc lập, còn 「どの」 phải dùng theo mẫu 「どの + N」.
どのかばんがあなたのですか。 — Cái cặp nào là của bạn?
どの人が田中さんですか。 — Người nào là anh Tanaka?
どの料理がいちばんおいしいですか。 — Món ăn nào ngon nhất?